قطعا سست مىشديد و حتما در كار ( جهاد ) منازعه مىكرديد ، ولى خدا شما را به سلامت داشت ، چرا كه او به راز دل‌ها داناست ؛ و آنگاه كه چون با هم برخورد كرديد ، آنان را در ديدگان شما اندك جلوه داد و شما را ( نيز ) در ديدگان آنان كم نمودار ساخت تا خداوند كارى را كه انجام شدنى بود ، تحقق بخشد . در ادامهء همين آيات فرمود : وَ إِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ وَ قالَ لا غالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ وَ إِنِّي جارٌ لَكُمْ . « 1 » و ( ياد كن ) هنگامى را كه شيطان اعمال را برايشان بياراست و گفت : امروز هيچ كس از مردم بر شما پيروز نخواهد شد و من پناه شما هستم . پيامبر اكرم ( ص ) فرمود : مرا به رعب و ترس يارى كردند . زمين براى من سجده‌گاه و پاكيزه قرار داده شده است . « 2 » از آنچه گذشت نتيجه مىگيريم كه الطاف و عنايت خداوندگارى و بلكه برنامهء الهى اين بود كه بين مسلمانان و مشركان جنگى به وقوع پيوندد تا هيبت قريش را از چشم و دل برخى از مسلمانان بزدايد و به آنان تفهيم كند كه وقتى مسلمانان مىتوانند به جنگ قريش بروند ، قطعا به جنگ ديگران شايسته‌تر و لايق‌تر خواهند بود . اين برنامه الهى را مىتوان در موارد زير خلاصه كرد : 1 . تقويت قلوب مسلمانان از طريق اندك نشان دادن دشمنان و زياد نماياندن نيروهاى مسلمان ( شيوه تقليل و تكثير نيروها در چشم طرف مقابل ) .

--> ( 1 ) . انفال ( 8 ) : 48 . ( 2 ) . سيره ابن هشام ، 2 / 233 ؛ صحيح بخارى ، 1 / 46 ، 57 ؛ 2 / 107 ؛ 4 / 135 ؛ سنن دارمى ، 2 / 224 ؛ صحيح مسلم ، 2 / 63 - 65 ؛ الجامع الصحيح ، 4 / 123 ؛ كشف الاستار ، 1 / 44 ؛ 3 / 147 ؛ سنن نسائى ، 1 / 209 ؛ 6 / 3 ؛ مسند احمد ، 1 / 98 ؛ 2 / 222 ؛ 3 / 304 ؛ 4 / 416 ؛ 5 / 145 - 148 ؛ مجمع الزوائد ، 6 / 65 ؛ امالى طوسى ، 56 .